Kunstkerstboom of echte kerstboom: wat is beter voor het milieu?

Welke kerstboom beter is voor het milieu, is niet bekend. Dat schrijft Kenniscentrum Duurzaam Leven, voorheen Milieu Centraal, op zijn pagina over kerstbomen. Een kunstboom en een echte boom belasten het milieu op een andere manier, en dat is lastig te vergelijken. Wat wel duidelijk is: hoe langer je met een boom doet, hoe lager de milieu-impact. Gebruik een kunstboom dus zo lang mogelijk, en kies bij een echte boom een die na de feestdagen weer de grond in kan.

Hoe lang moet een kunstboom mee?

Hierover zijn de bronnen het niet eens. Een kunstboom belast het klimaat bij het maken en het weggooien meer dan een echte boom, maar hij gaat langer mee. Na hoeveel jaar hij het beter doet, is moeilijk te zeggen, omdat de gevolgen zo verschillend zijn dat je ze niet zomaar bij elkaar optelt. Daardoor lopen de cijfers uiteen:

Bron	Wat er staat
Kenniscentrum Duurzaam Leven, de huidige pagina	Een kunstboom gaat gemiddeld 6 tot 10 jaar mee. Die langere levensduur maakt de hogere klimaatbelasting van maken en afvalverwerking goed. Een minimum aantal jaren noemt de pagina niet.
Kassa, december 2022	Volgens het kenniscentrum geeft een kunstboom minder milieuschade dan een echte boom als je hem minstens 6 tot 10 jaar gebruikt.
NOS, december 2023	Een woordvoerder van het kenniscentrum: een kunstboom die minstens 10 jaar meegaat, is het beste. Een onderzoeker van Wageningen University: minstens 15 jaar is nog beter.
Radar, december 2023	Je moet een kunstboom minstens 6 jaar gebruiken.
Test Aankoop (België), november 2025	15 tot 20 jaar, vooral als de boom van ver komt.

Een vast aantal jaren waarna een kunstboom groen is, bestaat dus niet. Wel wijzen alle bronnen dezelfde kant op: hoe langer, hoe beter.

Waar de bronnen het over eens zijn

Doe zo lang mogelijk met je boom. Dat geldt voor een kunstboom en voor een echte boom die je in de tuin zet.
Haal je boom dicht bij huis. Een verre autorit heeft meer impact dan het verschil tussen soorten kerstbomen.
Een boom met kluit kan na kerst de tuin in. Kies dan een kleine boom met een grote kluit, in een pot gekweekt, en geef veel water. Hoe dat gaat, staat in een echte kerstboom kiezen en verzorgen.
Lever een afgedankte boom in bij de gemeente. Verbrand hem niet buiten: dat geeft meer luchtvervuiling dan inzameling. Ingezamelde bomen gaan naar een afvalenergiecentrale, de versnipperaar of de compost. Hoe je hem inlevert, verschilt per gemeente.

Kies je een kunstboom

Koop een goede die lang meegaat. Om de paar jaar een nieuwe is waarschijnlijk duurder en zeker slechter voor het milieu. Waar je in de winkel op let, staat in een kunstkerstboom kopen.
Of kies een tweedehands kunstboom van goede kwaliteit. Zo verleng je het leven van een boom die er al is.
Is hij echt op, breng hem dan naar het grofvuil. Daar gaat hij meestal naar een afvalenergiecentrale, die er elektriciteit mee opwekt.

Kies je een echte boom

Een echte kerstboom groeit jaren voordat hij verkocht wordt: een fijnspar 4 tot 6 jaar, een Nordmann ongeveer 10 jaar. Bij de teelt komen grondgebruik, vervoer, bestrijdingsmiddelen en kunstmest kijken. Je kunt de impact kleiner maken:

Kies een kleinere boom.
Kies een boom met een biologisch keurmerk. Die is geteeld zonder kunstmest en met zo weinig mogelijk bestrijdingsmiddelen.
Kies een boom met kluit als je hem na kerst wilt planten.

Een echte boom huren of adopteren, die na de feestdagen terug de grond in gaat, is van de echte bomen de milieuvriendelijkste keuze, zolang je er niet ver voor hoeft te rijden.

En de lampjes?

Branden er met kerst nog snoeren met gloeilampjes, in de boom of in en om het huis, en staan ze dag en nacht aan? Dan is de klimaatimpact van die lampjes groter dan die van je boom. Ledlampjes zijn ongeveer acht keer zo zuinig.

Wil je ook onder de boom minder afval? In kerstcadeaus mooi inpakken staan manieren met stof en hergebruikt papier.